Miejska Biblioteka Publiczna w Morągu
im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego

Przejdź na nową stronę www.bibliotekamorag.pl!

 

Historia miasta Morąg

Dokładnej daty powstania Morąga nie sposób ustalić. Historycy są skłonni do umiejscowienia tego faktu w końcu XIII w. Problemy stwarza także ustalenie genezy nazwy miasta. Najczęściej spotykana jest hipoteza, że pochodzi ona od pruskiej nazwy jeziora: Mawrin, Maurin lub Morin. Jest to o tyle trudne, gdyż w czasie burzliwej historii miasta nie zachował się jego przywilej lokacyjny. Nie można więc bezspornie ustalić, w którym roku Morąg otrzymał prawa miejskie. Historycy przypuszczają, że stało się to około roku 1327. Blisko siedem wieków historii Morąga to pasmo walk o wpływy polityczne, wojen i klęsk żywiołowych. W roku 1414 w czasie wojny między Krzyżakami a Polakami miasto zostało doszczętnie spalone. Podobną klęskę przeżył Morąg w roku 1697. Drewniana zabudowa kryta słomą płonęła jeszcze kilkanaście razy. Miasta nie ominęła zaraza w 1427 r. i epidemia dżumy na początku XVII wieku. Wojny krzyżacko-polskie, szwedzkie i kampania napoleońska, w trakcie której mieszkańcy przechodzili co kilkanaście dni z rąk do rąk trzech armii: francuskiej, rosyjskiej i pruskiej oraz wyniszczające Morąg działania wojenne w 1945 r. dopełniają dramatycznych kart historii. Można jeszcze uzupełnić je ulewą połączoną z wielkim gradobiciem (1577), trzęsieniem ziemi (1818), częstymi orkanami i śnieżycami. Z pewnością taka ilość zdarzeń może przerazić, ale Morąg na przekór wszystkim odradzał się każdorazowo jak feniks z popiołów. Co więcej, wielu urodzonych tu obywateli przysporzyło miastu wiele chwały.

Wymieńmy choć kilku:

  • burmistrz Marcin Gotschalk podpisał w roku 1446 akces Morąga do Związku Pruskiego.
  • mieszczanin Salomon w imieniu mieszkańców Morąga odczytał tekst przysięgi na wierność Kazimierzowi Jagiellończykowi w roku 1454.
  • w XVII i XVIII wieku wielką rolę w Morągu odgrywała rodzina Obuchów. Rodzina wydała kilku znakomitych rzemieślników - artystów. Ich dziełem były wspaniałe organy w wielu kościołach (także w Morągu). Jeden z Obuchów był głośnym misjonarzem w Indochinach w XVIII wieku. Drugiemu, architektowi powierzono w początkach XIX w. kierownictwo odbudowy kompleksu zabudowań zamku krzyżackiego w Malborku.
  • Abraham Calovius (1612-1686) -wybitny teolog, profesor uniwersytetu w Wittemberdze.
  • Jan Gottlieb Willamovius (1736-1777) -poeta, humanista.
  • JOHANN GOTTFRIED HERDER (1744-1803) [chyba najbardziej znany mieszkaniec Morąga] -pisarz, filozof, przedstawiciel społeczno-filozoficznej i literackiej myśli Oświecenia.
  • Karol Rautenberg -otworzył pierwszą w Morągu księgarnię.
  • Karol Harich -protoplasta znanej rodziny wydawców i pisarzy, założył w mieście drukarnię w 1832 r.

Przez Morąg prowadziła w średniowieczu droga handlowa łącząca Truso (później Elbląg) z portami czarnomorskimi. W roku 1725 podkreślano, że: "Miasto jest bardzo żywotne dzięki polskiej drodze krajowej..." Podstawą utrzymania mieszkańców Morąga było w tamtych czasach rolnictwo i handel (zbożem, końmi, bydłem, rybami, drewnem i płótnem). Od 1813 r. Morąg był siedzibą władz powiatowych. Władze miejskie - to od 1809 r. Rada Miejska składająca się z 16-18 radnych i Zarząd Miejski (burmistrz, jego zastępca i sześciu członków magistratu). Wiek XX przyniósł Morągowi gazownię miejską (1904), nowoczesne urządzenia wodociągowe (1907), kanalizację (1913-1916), energię elektryczną (1923).

Turystyka

Podstawowymi walorami turystycznymi regionu jest środowisko geograficzno-przyrodnicze, zaliczane pod względem atrakcyjności do ścisłej krajowej czołówki. Zasadnicze elementy takie jak rzeźba terenu, tereny leśne, wodne, atmosfera oraz tworzony przez nie niezapomniany krajobraz podlegają ścisłej ochronie. Biorąc pod uwagę unikalność walorów rekreacyjnych gminy Morąg, obszar ten posiada rangę terenów wczasowych, preferujących istnienie i rozwój form rekreacji charakteryzujących się dłuższym pobytem w wybranym miejscu. Warunki takie występują szczególnie w szerokim otoczeniu jeziora Narie (miejscowości: Kretowiny, Bogaczewo, Gulbity, Wilnowo, Tarda), nad jeziorem Ruskim (miejscowość Ruś) oraz jeziorem Bartężek. Gmina Morąg wchodząca w skład województwa olsztyńskiego położona jest w szczególnie chronionym obszarze, tzw. "Zielonych Płucach Polski". Wszystkie jeziora oraz rzeki na tym terenie, są strefami ochrony środowiska przyrodniczego. Dodatkowo jezioro Narie wraz z przylegającymi terenami objęte jest strefą ciszy.

Jezioro Narie o powierzchni 1240 ha i maksymalnej głębokości 44 m, posiadające pierwszą klasę czystości wody, jest jednym z najpiękniejszych polskich jezior o bardzo malowniczej oraz urozmaiconej linii brzegowej (ponad 60 km). Posiada ono liczne zatoki, półwyspy, 19 wysp, a pod względem bogactwa ryb jest rajem dla wędkarzy. Usytuowane nad jeziorem Narie ogólnodostępne kompleksy wypoczynkowe w Kretowinach i Bogaczewie (ośrodki wypoczynkowe o zróżnicowanym standardzie, schroniska turystyczne, campingi I kat., pola namiotowe) sprzyjają rozwojowi turystyki rodzinnej, obozom młodzieżowym, koloniom, pobytom weekendowym i świątecznym, wycieczkom, biwakom i tzw. "zielonym szkołom". Zarówno w Kretowinach jak i Bogaczewie funkcjonują wypożyczalnie sprzętu wodnego (łodzie wiosłowe, kajaki, żaglówki, rowery wodne, deski windsurfingowe), a także strzeżone kąpieliska i parkingi.Dostępna jest także mocno rozbudowana infrastruktura techniczna niezbędna do codziennej obsługi turystów (sanitariaty, natryski, sklepy, bary, restauracje, kawiarnie, dyskoteki, stołówki, kluby bilardowe, świetlice, puby itp.). Na terenie gminy Morąg znajduje się wiele pomników przyrody, m.in. głaz granitowy (Lubin), szpaler dębów oraz park podworski (Markowo), park podworski (Wenecja), dąb oraz lipa (droga Słonecznik - Wenecja), dąb (Strużyna).

Przy stadionie OSiR w Morągu znajduje się zabytkowy park leśny, a tzw. "bagna morąskie" (rozlewisko miejskie) uznane zostały za użytek ekologiczny ze wzg. na występowanie w jego otoczeniu około 150 gatunków ptaków, w tym kilku unikatowych w skali europejskiej (kania rdzawa, kania czarna, orlik krzykliwy, trzmielojad, błotniak zbożowy, orzeł bielik, krogulec i kobuz).

Należy dodać, że na jeziorem Morąg (na granicy z gminą Łukta) na Wyspie Lipowej znajduje się rezerwat kormoranów i czapli siwych, a na granicy z gminą Miłakowo rezerwat "Ostoja bobrów na rzece Pasłęce", gdzie oprócz bobrów występują także wydry, norki amerykańskie, zimorodki, pstrągi i lipienie. Do niewątpliwych atrakcji turystycznych tego obszaru należą zabytki architektoniczne: w Morągu - pałac Dohnów, ratusz z XV w., fragmenty miejskich murów obronnych, kościół parafialny z XIV w., układ urbanistyczny starego miasta, wieża ciśnień. Obecnie w pałacu Dohnów mieści się oddział Muzeum Warmii i Mazur z bogatą ekspozycją malarstwa holenderskiego (XVII i XVIII w.), będącą najcenniejszymi tego typu zbiorami w Polsce północno-wschodniej oraz muzeum pamięci Johanna Gottfrieda Herdera (wielkiego filozofa urodzonego w Morągu). Dodatkowymi walorami podnoszącymi rangę rekreacyjną gminy są szlaki turystyczne: drogowe, wodne, piesze, rowerowe itp. (m.in. kanał Ostródzko-Elbląski).



Faks
Ksero
Drukowanie
 więcej >>
    Copyright © 1999-2016 Miejska Biblioteka Publiczna w Morągu
             statystyka       
Usługa zapisuje pliki cookies